Close

Pośrednie transakcje rajowe – druga wersja projektu objaśnień

Czas czytania: 4 minut

Ministerstwo Finansów opublikowało drugą wersję projektu objaśnień dotyczących obowiązku sporządzenia dokumentacji cen transferowych dla tzw. pośrednich transakcji rajowych. Objaśnienia dotyczą znowelizowanych przepisów, które obowiązują od początku 2021 r. Podatnicy będą musieli sporządzić dokumentację cen transferowych dla pośrednich transakcji rajowych pierwszy raz już w tym roku. Dlatego też warto zapoznać się z bieżącym stanowiskiem ministerstwa w zakresie stosowania tych przepisów.

Sejm pracuje nad uchyleniem obowiązków w zakresie pośrednich transakcji rajowych. Czytaj więcej na ten temat na stronie bloga: Blaski i cienie proponowanych zmian w zakresie cen transferowych

O obowiązkach w zakresie „pośrednich transakcji rajowych” zgodnie z pierwotną wersją objaśnień przeczytaj na stronie bloga: Jak rozpoznawać obowiązki w zakresie transakcji z rajami podatkowymi?

Pośrednie transakcje rajowe

Pośrednie transakcje rajowe to transakcje dokonywane z podmiotami (powiązanymi i niepowiązanymi)  jeżeli rzeczywisty właściciel należności z tytułu tej transakcji jest podmiotem rajowym. Obowiązkiem dokumentacyjnym objęte zostały te transakcje, których wartość przekracza 500 tys. zł w trakcie roku podatkowego podatnika.

Zgodnie z definicją, za rzeczywistego właściciela uważa się podmiot, który:

  • otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części
  • nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi
  • prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Z kolei przez podmiot rajowy należy rozumieć podmiot mający miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową. Listę państw stosujących szkodliwą konkurencję podatkową określają rozporządzenia wydane na podstawie przepisów ustawy o PIT i ustawy o CIT.

Kwota progowa

Wartość pośredniej transakcji rajowej objęta obowiązkiem dokumentacyjnym powinna przekraczać 500 tys. zł w trakcie roku podatkowego (lub obrotowego). Wartość tej transakcji należy ustalać zgodnie z zasadami ogólnymi na podstawie:

  1. otrzymanych lub wystawionych faktur dotyczących danego roku, albo
  2. umów lub innych dokumentów – w przypadku gdy faktura nie została wystawiona lub w przypadku transakcji finansowych, albo
  3. otrzymanych lub przekazanych płatności – w przypadku gdy nie jest możliwe określenie tej wartości na podstawie pkt 1 i 2.

Przepisy nie określają czy wartość transakcji to kwota netto czy brutto. Z kolei zgodnie z projektem objaśnień określając wartość transakcji należy mieć na uwadze kwotę netto (bez podatku VAT).

Analizując czy próg 500 tys. zł został przekroczony nie należy sumować wartości transakcji jednorodnych z poszczególnymi kontrahentami. Określając wartość transakcji do celów przekroczenia progu 500 tys. zł należy wziąć pod uwagę jedynie wartość transakcji z jednym kontrahentem.

W sytuacji jeśli podmiot będzie dokonywał transakcji jednorodnej (np. sprzedaży towarów tego samego rodzaju) z wieloma kontrahentami o sumie powyżej 0,5 mln zł a wartość sprzedaży do poszczególnych kontrahentów z osobna nie przekroczy progu dokumentacyjnego, to obowiązek dokumentacyjny nie wystąpi.

Tylko transakcje kosztowe?

W projekcie objaśnień znajduje się sugestia, że co do zasady tylko transakcje kosztowe (a więc skutkujące postaniem należności) podlegają pod obowiązek dokumentacyjny w zakresie pośrednich transakcji rajowych. Jednocześnie zwraca się uwagę, że w pewnych wypadkach również transakcje przychodowe mogą podlegać pod obowiązek dokumentacyjny co będzie miało miejsce w sytuacji gdy rzeczywistym właścicielem należności uzyskiwanej przez podatnika będzie podmiot rajowy.

Przykładową sytuacją rodzącą obowiązki dokumentacyjne jako pośrednia transakcja przychodowa może być udzielenie licencji przez rajowy podmiot A na rzecz polskiego podmiotu B, który to z kolei udziela sublicencji na rzecz niemieckiego podmiotu C. W takiej sytuacji niemiecki podmiot C wykonuje płatność na rzecz polskiego podmiotu B, ten z kolei przekazuje płatność na rzecz podmiotu rajowego A (podmiot B nie jest rzeczywistym właścicielem należności uzyskiwanej od podmiotu C). Wydaje się, że w takiej sytuacji podmiot B będzie zobowiązany do sporządzenia dokumentacji zarówno dla transakcji z podmiotem C (pośrednia transakcja rajowa) jak i z podmiotem A (transakcja rajowa). Wynika to z tego, że dla transakcji rajowych stosowany jest jeszcze niższy próg dokumentacyjny niż dla pośrednich transakcji rajowych.

Domniemanie rzeczywistego właściciela

Przepisy przewidują domniemanie prawne, zgodnie z którym jeśli druga strona transakcji będzie dokonywać rozliczeń z podmiotem rajowym, to przyjmuje się, że rzeczywistym właścicielem jest podmiot rajowy. W odróżnieniu od pierwotnej wersji projektu objaśnień obecna wersja wskazuje, że nie każde rozliczenia będą skutkowały działaniem domniemania. Domniemanie znajdzie zastosowanie przede wszystkim gdy rozliczenia z podmiotem rajowym będą miały charakter kosztowy, tj. kontrahent polskiego podmiotu będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz podmiotu rajowego.

Po drugie, łączna kwota uregulowanych należności na rzecz podmiotów rajowych powinna być materialnie istotna, tj. wynosić co najmniej 500.000 zł. W odróżnieniu od pierwotnej wersji objaśnień te zdają się wychodzić naprzeciw obawom podatników związanych z koniecznością sporządzania dokumentacji jeśli ustalone zostanie, że kontrahent „kupił kawę w Hongkongu”. Obecnie powinny to być rozliczenia o wartości co najmniej 500.000 zł

Nawet jeśli domniemanie będzie miało zastosowanie, bo ustalone zostanie, że kontrahent dokonuje rozliczeń z podmiotami rajowymi, to nadal możliwe jest jego obalenie. W tym celu podatnik powinien wykazać, że rzeczywistym właścicielem wypłacanej należności jest kontrahent a nie podmiot rajowy, z którym dokonuje on rozliczeń.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *